چگونه بفهمیم آیفون تعمیر شده یا باز شده است؟

سر قرار خرید، این سه کار را به همین ترتیب انجام دهید:

اگر هر سه مورد بدون مشکل بود، احتمال تعویض قطعه های اصلی پایین است، ولی هنوز صفر نیست. ادامه متن توضیح می دهد چرا.

1. ۰۱

   به مسیر Settings > General > About بروید و ببینید بخشی به نام Parts and Service History وجود دارد یا نه. اگر هست، روی آن بزنید و نام قطعه ها و برچسب کنار هر کدام را بخوانید.

2. ۰۲

   در Settings > Battery > Battery Health ببینید پیامی درباره تایید نشدن باتری نوشته شده یا نه. در iPhone 15 و مدل های جدیدتر، تعداد سیکل شارژ و تاریخ اولین استفاده را هم نگاه کنید.

3. ۰۳

   Face ID یا Touch ID و True Tone را امتحان کنید. این سه قابلیت اولین چیزهایی اند که بعد از تعویض غیراصولی نمایشگر یا ماژول دوربین جلو از کار می افتند.

از iOS 15.2 به بعد، آیفون سابقه تعویض بعضی قطعه ها را در Settings > General > About و زیر عنوان Parts and Service History نشان می دهد. این بخش فقط وقتی ظاهر می شود که گوشی تعمیر شده باشد، پس خود وجودش یعنی دستگاه قبلا باز شده است. کنار نام هر قطعه یکی از برچسب های Genuine، Unknown، Used، Unverified یا Finish Repair نوشته می شود. معنی هر برچسب و اینکه کدام جای نگرانی دارد را در مطلب تشخیص قطعات تعویضی آیفون با جزئیات توضیح داده ایم، و اگر برچسب Unknown دیدید، معنی پیام قطعه ناشناخته را بخوانید.

این گزارش را اپل همراه اطلاعات دستگاه نگه می دارد. پس ریست فکتوری و نصب دوباره iOS آن را پاک نمی کند و فروشنده نمی تواند با یک ریست ساده سابقه تعمیر را پنهان کند.

این مهم ترین نکته ای است که در بیشتر راهنماها گفته نمی شود. Parts and Service History همه قطعه ها را زیر نظر ندارد و فهرستش به مدل گوشی بستگی دارد:

یعنی در یک iPhone XR ممکن است نمایشگر عوض شده باشد و هیچ اثری در تنظیمات دیده نشود. سوکت شارژ، اسپیکر، میکروفون، دکمه ها، موتور ویبره و درب پشت هم در هیچ مدلی جزو این فهرست نیستند، پس گوشی ای که فقط برای تعویض سوکت یا تمیزکاری باز شده، در تنظیمات کاملا «دست نخورده» دیده می شود. اگر قطعه ای چند بار تعمیر شده باشد، هم فقط آخرین تعمیر ثبت می شود.

اگر کنار Logic Board برچسب Unverified دیدید، یعنی بردی که روی گوشی است قبلا در آیفون دیگری استفاده شده. چنین گوشی ای ممکن است در Apple Pay و بعضی سرویس های امن مشکل داشته باشد و چون شناسه های دستگاه به برد بسته اند، باید IMEI را هم با دقت چک کنید (بخش ۵).

بعضی پیام ها روی گوشی ای که هرگز باز نشده تقریبا هیچ وقت ظاهر نمی شوند:

• پیام تایید نشدن باتری: در iPhone XS، XR و جدیدتر عبارت Unable to verify this iPhone has a genuine Apple battery در بخش Battery Health نشان می دهد باتری عوض شده و گوشی نتوانسته آن را تایید کند. در iPhone X و قدیمی تر پیام Important Battery Message همین معنی را دارد.

• هشدار دوربین TrueDepth: پیام A problem was detected with the TrueDepth camera و غیرفعال شدن Face ID معمولا بعد از ضربه، آب خوردگی یا باز و بسته کردن غیراصولی بخش بالای نمایشگر دیده می شود.

• نبودن True Tone: اگر گزینه True Tone در Settings > Display & Brightness نیست، به احتمال زیاد نمایشگر عوض شده و اطلاعات آن از نمایشگر قبلی منتقل نشده است.

• Touch ID در مدل های دکمه دار: دکمه Home به برد همان گوشی جفت شده است. اگر اثر انگشت کار نمی کند ولی دکمه کلیک می خورد، احتمال تعویض دکمه یا آسیب دیدن آن در تعمیر نمایشگر بالاست.

در iPhone 15 و مدل های جدیدتر، بخش Battery Health تعداد سیکل شارژ و تاریخ اولین استفاده از باتری را نشان می دهد. اگر گوشی دو سال است کار کرده ولی تاریخ اولین استفاده باتری مال چند ماه پیش است، باتری عوض شده است. برعکسش هم مهم است: باتری ای که «نو» معرفی می شود ولی صدها سیکل شارژ دارد، یا باتری دست دوم است یا برد مدیریت باتری قدیمی روی سلول جدید منتقل شده است.

درصد سلامت باتری به تنهایی معیار خوبی نیست. باتری iPhone 15 و جدیدتر طوری طراحی شده که بعد از حدود ۱۰۰۰ سیکل هنوز حدود ۸۰ درصد ظرفیت داشته باشد، در حالی که این عدد برای iPhone 14 و قدیمی تر حدود ۵۰۰ سیکل است. پس سلامت ۹۰ درصد روی یک iPhone 15 دو ساله لزوما نشانه تعویض نیست، ولی همین عدد روی یک iPhone 11 چهار ساله جای سوال دارد.

برای باز کردن تقریبا هر آیفونی از iPhone 7 به بعد، نمایشگر از قاب جدا می شود، چون چسب آن تنها مانع ورود آب و گرد و غبار است. این کار اگر عجولانه انجام شود رد می گذارد:

نشانگر تماس با آب، یک برچسب کوچک داخل شیار خشاب سیم کارت است که در حالت عادی سفید یا نقره ای است و بعد از تماس با مایع قرمز می شود. با نور چراغ قوه و بیرون کشیدن خشاب می توانید آن را ببینید. قرمز بودن این برچسب یعنی گوشی رطوبت دیده، و معمولا گوشی ای که آب خورده یک بار هم برای خشک کردن یا تعمیر باز شده است.

• دو پیچ کنار سوکت شارژ: پیچ های پنج پر Pentalobe را با نور مستقیم نگاه کنید. لبه سائیده، رنگ پریدگی یا پیچی که با بقیه فرق دارد، نشانه باز شدن است. نبودن یکی از دو پیچ هم تقریبا همیشه یعنی گوشی قبلا باز شده.

• فاصله نمایشگر و قاب: گوشی را از کنار و رو به نور بگیرید. فاصله یکنواخت دور تا دور طبیعی است. اگر یک طرف کمی بالاتر آمده یا رد چسب سیاه بیرون زده، نمایشگر برداشته شده است.

• خراش کوچک روی لبه داخلی قاب: رد تیغ یا قاب باز کن معمولا در پایین گوشی و کنار سوکت دیده می شود.

• گرد و غبار یا پرز زیر شیشه: نقطه های ریز زیر شیشه که پاک نمی شوند، یعنی نمایشگر در محیط غیرتمیز نصب شده است.

• رنگ و روشنایی صفحه: صفحه کاملا سفید و کاملا سیاه را باز کنید. سایه زرد، لکه روشن کنار لبه ها یا سیاهی نه چندان عمیق در مدل های OLED، نشانه نمایشگر غیراصلی است. برای جزئیات بیشتر، روش تشخیص ال سی دی اصلی آیفون را ببینید.

• درب پشت: اگر رنگ درب پشت با رنگ قاب کمی فرق دارد یا لوگوی اپل جای همیشگی را ندارد، درب پشت عوض شده است.

شماره IMEI را با شماره گیری *#06# ببینید و آن را با شماره داخل Settings > General > About و شماره روی جعبه مقایسه کنید. هر سه باید یکی باشند. تا iPhone 13، شماره IMEI روی خشاب سیم کارت هم حک شده و می توانید آن را هم مقایسه کنید. روی iPhone 14 و مدل های جدیدتر IMEI روی خشاب حک نمی شود، پس این تست را برای این مدل ها کنار بگذارید.

یکی نبودن این شماره ها یعنی یا جعبه مال گوشی دیگری است، یا برد اصلی گوشی عوض شده است. نکته ای که برای خریدار ایرانی اهمیت دارد این است که IMEI ثبت شده در سامانه همتا باید با IMEI همین گوشی یکی باشد. اگر برد عوض شده و IMEI تغییر کرده، ممکن است سیم کارت بعد از مدتی روی آن گوشی کار نکند. پیش از پرداخت، وضعیت رجیستری را هم بپرسید.

در Settings > General > About روی Model Number بزنید تا شماره ای شبیه MQ9X3 ظاهر شود. بین کاربران مشهور است که حرف M یعنی گوشی نو، F یعنی بازسازی شده توسط اپل و N یعنی گوشی جایگزین که اپل در قالب گارانتی تحویل داده است. اپل این معنی ها را رسما اعلام نکرده و گزارش هایی هم هست که با آن نمی خواند، پس این را حکم قطعی ندانید. ضمن اینکه این حرف فقط درباره وضعیت گوشی در زمان فروش اولیه است و درباره تعمیرهای بعدی چیزی نمی گوید. درباره کد کشور در همین شماره، پارت نامبر آیفون و کشور سازنده را بخوانید، و اگر به ریپک بودن گوشی شک دارید، نشانه های آیفون ریپک به کارتان می آید.

برنامه 3uTools روی ویندوز، سریال قطعه ها را از گوشی می خواند و با مقادیر ثبت شده مقایسه می کند. این گزارش برای مدل های قدیمی تر که Parts and Service History ندارند و برای قطعه هایی مثل دوربین در iPhone 11 که iOS بررسی نمی کند مفید است. ولی ابزار رسمی اپل نیست و ستون های قرمزش همیشه به معنی تعویض نیست. اگر گوشی را با این برنامه بررسی کردید و چند مورد مشکوک دیدید، آن را حکم نهایی ندانید و از یک تکنسین بخواهید همان موارد را باز کند و ببیند.

این موضوع را تقریبا هیچ راهنمای فارسی نگفته است. اپل در مدل های جدید، قطعه های اصلی مثل نمایشگر و باتری را به حساب اپل آیدی صاحب گوشی گره می زند. اگر قطعه ای از یک گوشی قفل شده یا دزدی روی گوشی شما نصب شده باشد، مراحل تکمیل تعمیر انجام نمی شود و ممکن است آن قطعه درست کار نکند. چون بخشی از قطعه های «اصلی» بازار از گوشی های اسقاطی یا قفل شده باز می شوند، این ریسک برای خریدار ایرانی واقعی است. درباره خود قفل فعال سازی، مطلب Activation Lock آیفون و برای اطمینان از سرقتی نبودن گوشی، روش تشخیص آیفون سرقتی را بخوانید.

برچسب Finish Repair هم یعنی قطعه نصب شده ولی مراحل کالیبراسیون آن تمام نشده است. تا این مرحله انجام نشود، Face ID یا Touch ID برای پرداخت و باز کردن قفل کار نمی کند و طبق توضیح اپل، در iPhone 18 Pro دوربین هم تا پایان این مرحله فعال نمی شود. اگر این برچسب را روی گوشی ای دیدید که می خواهید بخرید، یعنی تعمیر نیمه کاره مانده است.

تنها راه مطمئن برای قطعه هایی که در تنظیمات ثبت نمی شوند، باز کردن گوشی و دیدن خود قطعه است. یک تکنسین با تجربه از روی کد روی فلت ها، نوع چسب، لحیم های تازه روی برد و پیچ های عوض شده می فهمد گوشی قبلا باز شده یا نه. اگر برای خرید گران قیمتی تصمیم می گیرید، می توانید پیش از نهایی کردن معامله، گوشی را برای بررسی به یکی از شعب اپل سرویس بیاورید.

گوشی ای که باتری اش با قطعه اصلی عوض شده، معمولا از گوشی هم سنی که باتری فرسوده دارد بهتر است. سوال درست این نیست که «باز شده یا نه»، بلکه این است که کدام قطعه، با چه کیفیتی و کجا عوض شده است. از فروشنده فاکتور تعمیر را بخواهید. تعمیرگاهی که کارش را مستند می کند، نوع قطعه را روی فاکتور می نویسد. مشکل وقتی است که فروشنده تعمیر را پنهان کند، یا نمایشگر و برد با قطعه های بی کیفیت عوض شده باشند. اگر می خواهید گوشی را پیش از خرید از نظر کارکرد هم بسنجید، مراحل تست آیفون کارکرده را قدم به قدم انجام دهید.

نه. Parts and Service History به اطلاعات خود دستگاه و قطعه ها بستگی دارد و بعد از ریست یا نصب دوباره iOS سر جایش می ماند.

سایت بررسی گارانتی اپل وضعیت گارانتی و فعال سازی را نشان می دهد، نه سابقه تعمیرهای بیرون از اپل. چون تقریبا همه تعمیرهای آیفون در ایران خارج از شبکه اپل انجام می شود، این روش برای خریدار ایرانی جواب نمی دهد.

یعنی یک باتری اصلی که قبلا در آیفون دیگری استفاده شده، روی این گوشی نصب شده است. این برچسب از iOS 18 و در iPhone 15 و جدیدتر نمایش داده می شود. باتری اصل است، ولی نو نیست، پس سیکل شارژ آن را حتما ببینید.

بستگی به علت دارد. اگر پروژکتور نقطه ای آسیب دیده باشد، تعمیرش ممکن است. ولی اگر برد یا ماژول کامل جابجا شده باشد، معمولا قابل برگشت نیست. پیش از خرید، علت را مشخص کنید و درباره آن، علت های کار نکردن Face ID را بخوانید.

روی بدنه بله، با ابزار درست و چسب نو می شود ردی باقی نگذاشت. ولی سابقه تعویض قطعه های ثبت شده در iOS پنهان نمی شود. همین است که توصیه می کنیم پیش از هر تعمیر از بخش Parts and Service History عکس بگیرید تا بعدا مدرک داشته باشید.