چطور بفهمیم گوشی آیفون هک شده است؟
آیفون به شکلی که در فیلم ها می بینیم کمتر هک می شود. در بیشتر مواردی که به اپل سرویس می رسد، نفوذ از سه راه اتفاق افتاده: کسی رمز Apple Account را به دست آورده، یک پروفایل یا برنامه از بیرون App Store اجازه بیش از حد گرفته، یا کسی که به گوشی دسترسی داشته، اشتراک گذاری مکان یا حسابی را روشن گذاشته است. هر سه را خودتان در چند دقیقه بررسی می کنید. در مقابل، داغ شدن و خالی شدن باتری که در خیلی از مطالب به عنوان نشانه هک آمده، به تنهایی تقریبا هیچ وقت به معنی هک نیست.
علائم هک شدن گوشی ایفون
نشانه ها را بر اساس اینکه چقدر معنی دارند مرتب کرده ایم:
| نشانه | چقدر جدی است | توضیح |
|---|---|---|
| ایمیل یا پیام اپل درباره ورود از دستگاه یا مکان ناآشنا، یا تغییر رمز حسابی که خودتان انجام نداده اید | خیلی جدی | یعنی کسی وارد Apple Account شما شده یا تلاش کرده |
| دستگاه ناشناس در لیست دستگاه های حساب | خیلی جدی | Settings ← نام شما ← پایین صفحه |
| پروفایل یا VPN ناشناس در تنظیمات | جدی | پروفایل می تواند ترافیک گوشی را از سرور دیگری عبور دهد |
| نقطه نارنجی یا سبز بالای صفحه وقتی از میکروفون یا دوربین استفاده نمی کنید | جدی | Control Center را باز کنید تا نام برنامه استفاده کننده را ببینید |
| رویدادهای تبلیغاتی در Calendar یا پنجره «گوشی شما ویروسی شده» در Safari | کم | اسپم است، نه هک؛ با حذف اشتراک تقویم برطرف می شود |
| داغ شدن، خالی شدن باتری، کندی | خیلی کم | تقریبا همیشه علت عادی دارد |
باتری زودتر خالی می شود
در Settings ← Battery لیست مصرف برنامه ها را ببینید. اگر برنامه ای که نمی شناسید یا کمتر استفاده می کنید بالای لیست است، آن را حذف کنید. در بیشتر موارد بالای این لیست VPN، پیام رسان یا یک بازی است و موضوع ربطی به هک ندارد. علت های عادی را در سلامت باتری آیفون توضیح داده ایم.
داغ شدن گوشی
گرم شدن گوشی بعد از آپدیت، هنگام شارژ یا در آنتن ضعیف طبیعی است و نشانه نفوذ نیست.
افزایش مصرف داده
در Settings ← Cellular پایین صفحه مصرف داده هر برنامه آمده است. مصرف بالای یک برنامه ناشناس قابل توجه است؛ مصرف بالای پیام رسان ها و پخش ویدیو عادی است.
تغییرات غیرمعمول در برنامه ها
برنامه ای که خودتان نصب نکرده اید، یا تنظیماتی که خودشان تغییر کرده اند، را جدی بگیرید. در Settings ← Apps همه برنامه های نصب شده را مرور کنید.
پیام های نامفهوم
پیامک یا ایمیلی که لینک «تایید حساب» یا «رفع مسدودی» می فرستد، راه اصلی دزدیدن رمز Apple Account است. اپل هیچ وقت از طریق پیامک رمز شما را نمی خواهد.
بررسی تنظیمات امنیتی
بررسی حساب های کاربری
در Settings ← نام شما، پایین صفحه همه دستگاه هایی را که با حساب شما وارد شده اند ببینید. روی هر دستگاه ناآشنا بزنید و Remove from Account را انتخاب کنید. سپس رمز حساب را عوض کنید (روش آن در عوض کردن رمز گوشی ایفون آمده است).
بررسی برنامه های نصب شده
به Settings ← General ← VPN & Device Management بروید. هر پروفایلی که نمی شناسید یا دیگر لازم ندارید، حذف کنید. اگر عبارت Remote Management یا This iPhone is managed by می بینید و گوشی متعلق به شرکت یا سازمانی نیست، این جدی ترین نشانه است. برنامه های ایرانی که بیرون از App Store نصب شده اند هم از همین مسیر یک گواهی دارند؛ فقط آنهایی را نگه دارید که از منبع شناخته شده نصب کرده اید. روش های امن تر نصب را در نصب برنامه های ایرانی روی آیفون نوشته ایم.
بررسی مجوزهای برنامه
در Settings ← Privacy & Security ببینید کدام برنامه به میکروفون، دوربین، مکان، عکس ها و مخاطبان دسترسی دارد. در پایین همین صفحه، App Privacy Report نشان می دهد هر برنامه در هفت روز گذشته به کدام دسترسی ها سر زده و با کدام دامنه ها ارتباط داشته است.
Safety Check؛ ابزار رسمی اپل برای همین کار
از iOS 16 بخشی به نام Safety Check در Settings ← Privacy & Security وجود دارد که همه اشتراک گذاری ها را یکجا نشان می دهد: چه کسی مکان شما را می بیند، چه دستگاه هایی وارد حساب هستند و کدام برنامه ها چه دسترسی دارند. گزینه Manage Sharing & Access آنها را یکی یکی بررسی می کند و Emergency Reset همه اشتراک ها را یکجا قطع می کند و شما را به تغییر رمز حساب می برد. اگر فکر می کنید کسی که به گوشی دسترسی داشته شما را زیر نظر دارد، از همین جا شروع کنید.
آیا آیفون به آنتی ویروس نیاز دارد؟
خیر. هر برنامه آیفون در محیط جدای خودش اجرا می شود و به فایل ها و داده برنامه های دیگر دسترسی ندارد؛ برنامه های App Store هم پیش از انتشار بررسی می شوند. به همین دلیل یک برنامه آنتی ویروس روی آیفون نمی تواند برنامه های دیگر را اسکن کند. برنامه هایی که با نام آنتی ویروس یا امنیت در App Store هستند، در عمل یک VPN، فیلتر سایت یا ابزار بررسی نشت رمز هستند و بسیاری از آنها اشتراک ماهانه دارند. پنجره های «آیفون شما ویروسی شده، این برنامه را نصب کنید» در Safari همیشه تبلیغ یا کلاهبرداری هستند.
ریسک واقعی روی آیفون جای دیگری است: گوشی جیلبریک شده، پروفایل و گواهی نصب شده از منبع ناشناس، و رمز Apple Account. اگر این سه را کنترل کنید، آنتی ویروس چیزی اضافه نمی کند.
روش های جلوگیری از هک شدن
بروز نگه داشتن سیستم عامل
آپدیت های امنیتی iOS حفره هایی را می بندند که برای نفوذ استفاده می شوند. Automatic Updates را در Settings ← General ← Software Update روشن کنید.
محافظت از Apple Account
تایید دو مرحله ای را روشن نگه دارید و یک شماره یا دستگاه مورد اعتماد در دسترس داشته باشید. Stolen Device Protection را هم در Settings ← Face ID & Passcode روشن کنید تا کسی که رمز صفحه قفل شما را دیده، نتواند رمز حساب را عوض کند.
مراقبت از اطلاعات شخصی
جیلبریک نکنید؛ جیلبریک لایه های امنیتی iOS را باز می کند.
روی لینک های پیامکی «تایید حساب» نزنید و رمز را فقط در خود تنظیمات یا سایت رسمی اپل وارد کنید.
برای کاربرانی که در معرض حمله هدفمند هستند (روزنامه نگاران، فعالان)، اپل Lockdown Mode را در Settings ← Privacy & Security گذاشته است که بخشی از امکانات را برای امنیت بیشتر محدود می کند.
هنگام سپردن گوشی برای تعمیر، رمز را به کسی ندهید و پیش از آن مراحل آماده کردن آیفون برای تعمیر را انجام دهید.
بعد از هک شدن گوشی آیفون چه کاری باید انجام بدیم؟
تغییر رمز عبور
اول رمز Apple Account را عوض کنید، بعد رمز ایمیلی که به حساب وصل است، و در آخر رمز صفحه قفل. بعد از تغییر رمز صفحه قفل، Expire Previous Passcode Now را بزنید تا رمز قبلی دیگر کار نکند. دستگاه های ناشناس را از حساب حذف کنید.
حذف برنامه های مشکوک
برنامه ها و پروفایل های ناشناس را حذف کنید و در Safety Check همه اشتراک ها را بررسی کنید.
ریست کردن گوشی
اگر پروفایل مدیریت (Remote Management) قابل حذف نیست یا همچنان نشانه های جدی می بینید، گوشی را کامل پاک کنید و به جای بازگرداندن بکاپ، آن را به عنوان گوشی جدید راه اندازی کنید و برنامه ها را از نو نصب کنید. مراحل و نکات آن در ریست فکتوری آیفون آمده است. اگر بعد از ریست، صفحه قفل فعال سازی ظاهر شد، راهنمای iphone locked to owner را ببینید.
اگر گوشی را دست دوم خریده اید و به سابقه آن شک دارید، وضعیت فعال سازی را هم بررسی کنید؛ روش آن در تشخیص آیفون اکتیو از نات اکتیو آمده است. برای ایرادهای سخت افزاری که گاهی با هک اشتباه گرفته می شوند، مثل لمس های شبح وار یا ری استارت های ناگهانی، عیب یابی در شعب ما رایگان است.