بازیابی اطلاعات آیفون خاموش یا آب خورده؛ تا چه حد قابل نجات است؟

جدول زیر تصویر کلی را نشان می دهد. وضعیت دقیق هر دستگاه فقط بعد از باز کردن و بررسی برد زیر میکروسکوپ مشخص می شود.

اگر برد اصلی آیفون آسیب دیده باشد، لزوما به این معنی نیست که اطلاعات داخل گوشی از بین رفته است. تا زمانی که حافظه داخلی و بخش های مرتبط با رمز نگاری داده ها سالم باشند، میشود با تعمیر همان برد و روشن کردن دستگاه، میشه به اطلاعات دسترسی پیدا کرد و از آن بکاپ گرفت. نوع اطلاعات قابل بازیابی هم به محل ذخیره شدن آن و وضعیت همگام سازی با iCloud بستگی داره.

در صورت سالم بودن برد اصلی و امکان باز کردن قفل دستگاه، مواردی مثل این ها می توانند قابل بازیابی باشند:

• عکس های و ویدیو های ذخیره شده روی گوشی
• مخاطبین و اطلاعات دفترچه تلفن
• پیامک های و imessage ها
• اطلاعات و فایل های ذخیره شده در برنامه Files
• یادداشت ها و یادآوری ها
• فایل های صوتی و ضبط های صدا
• اطلاعات برنامه ها و داده های محلی آن ها
• اطلاعات سلامت ذخیره شده روی دستگاه
• رمز های عبور و اطلاعات ذخیره شده در Keychain، در صورت فراهم بودن شرایط لازم
• اطلاعاتی که از طریق iCloud روی حساب کاربری همگام شده اند.

در کامپیوتر اگر مادربرد بسوزد، هارد را به سیستم دیگری وصل می کنید و فایل ها سر جایشان هستند. در آیفون این راه بسته است. اطلاعات روی حافظه فلش به صورت رمزنگاری شده ذخیره می شوند و کلید باز کردن آنها داخل Secure Enclave است، بخشی امن که درون خود پردازنده قرار دارد و با رمز عبور شما ترکیب می شود. اگر چیپ حافظه را جدا کنند و روی دستگاه دیگری بخوانند، فقط داده رمزنگاری شده و بی استفاده به دست می آید.

نتیجه عملی این است که تنها مسیر بازیابی، روشن کردن همان برد اصلی با همان پردازنده و همان حافظه است. به همین دلیل تعویض برد برای کسی که اطلاعاتش را می خواهد راه حل نیست و کار درست، تعمیر برد آیفون و ترمیم همان بخشی از مدار است که ایراد دارد.

رمز دستگاه هم به همان اندازه مهم است. حتی وقتی برد دوباره روشن شود، بدون رمز نمی توان گوشی را باز کرد یا از آن بکاپ گرفت. اگر چند بار رمز اشتباه وارد شده و پیام قفل آمده، پیش از هر کاری راهنمای رفع مشکل iPhone Unavailable را بخوانید، چون بعضی روش های رایج آن همه اطلاعات را پاک می کنند.

در خرابی نرم افزاری، مثل هنگ کردن، ری استارت پشت سر هم یا آپدیتی که نیمه کاره مانده، سخت افزار سالم است و اطلاعات هم دست نخورده است. اینجا یک انتخاب اشتباه کافی است تا همه چیز از بین برود. وقتی آیفون را در حالت ریکاوری به کامپیوتر وصل می کنید، دو گزینه می بینید: Update سیستم عامل را دوباره نصب می کند و اطلاعات را نگه می دارد، اما Restore گوشی را کامل پاک می کند. حالت DFU و ریست فکتوری هم همین طور هستند. مراحل امن این کار را در مطلب گیر کردن آیفون روی لوگوی اپل توضیح داده ایم.

در خرابی سخت افزاری، مثل سوختن آی سی تغذیه، خوردگی بعد از آب یا آسیب ضربه، هیچ نرم افزاری کمکی نمی کند. اول باید برد تعمیر شود تا گوشی روشن شود و بعد اطلاعات گرفته شود.

بیشتر آیفون هایی که بعد از آب خوردن اطلاعاتشان را از دست می دهند، قربانی ساعت های اول بعد از حادثه هستند، نه خود آب. این کارها شانس نجات را کم می کنند:

• روشن کردن مکرر برای امتحان. هر بار روشن شدن یعنی عبور جریان از مدار خیس، و همین اتصالی کافی است تا آی سی تغذیه بسوزد.

• وصل کردن به شارژر. شارژ کردن گوشی خیس خطرناک تر از روشن کردن آن است. اگر آیفون هشدار Liquid Detected نشان داد، کابل را جدا کنید و شارژ اضطراری را نزنید.

• سشوار، بخاری یا هوای فشرده. حرارت به چسب ها و قطعات حساس آسیب می زند و هوای فشرده آب را به عمق دستگاه می برد.

• گذاشتن در برنج. برنج رطوبت داخل برد را بیرون نمی کشد و گرد و ذرات نشاسته آن وارد درگاه ها می شود. اپل هم در راهنمای رسمی خود این روش را توصیه نمی کند.

• تکان دادن شدید. اگر می خواهید آب درگاه شارژ خارج شود، گوشی را با درگاه رو به پایین آرام به کف دست بزنید.

• باز کردن گوشی بدون ابزار شست وشوی برد. باز کردن به تنهایی آب را خارج نمی کند و خطر پاره شدن فلت ها را اضافه می کند.

کار درست ساده است: گوشی را خاموش کنید، قاب و سیم کارت را بیرون بیاورید، بدنه را با دستمال خشک کنید و دستگاه را هر چه زودتر به تعمیرگاه برسانید. عجله دلیل دارد. باتری داخل گوشی خاموش هم به برد وصل است و خوردگی تا وقتی رطوبت و جریان باشد پیش می رود. آب دریا و نوشیدنی های شیرین این روند را سریع تر می کنند. برای قدم های اول بعد از خیس شدن، مطلب نجات گوشی آبخورده آیفون را ببینید.

آیفونی که بدون ضربه و آب یک باره خاموش شده، معمولا بهترین شانس را دارد. باتری فرسوده یا متورم، آی سی شارژ سوخته یا قطعی در مسیر تغذیه از رایج ترین علت ها هستند. گاهی فقط یک قطعه کوچک آسیب دیده و بعد از تعویض باتری یا تعویض همان آی سی، گوشی روشن می شود و اطلاعات بدون هیچ آسیبی سر جایش است. اگر آیفون شما بعد از خاموش شدن به شارژ هم واکنش نشان نمی دهد، علت های رایج را در مطلب روشن نشدن آیفون مرور کرده ایم.

اولین کار بعد از روشن شدن چنین گوشی ای، گرفتن بکاپ کامل است، پیش از هر تعمیر دیگری. برد تعمیر شده ممکن است فقط برای مدت کوتاهی پایدار بماند و آن فرصت نباید از دست برود.

!

در گوشی آب خورده معمولا چند نقطه از برد همزمان آسیب دیده است و کار مرحله به مرحله پیش می رود:

1. ۰۱

   باز کردن دستگاه و جدا کردن باتری تا جریان برق از برد قطع شود و خوردگی متوقف شود.

2. ۰۲

   شست وشوی برد با محلول مخصوص برای پاک کردن رسوب و زنگ زدگی.

3. ۰۳

   بررسی برد زیر میکروسکوپ و پیدا کردن قطعه های خورده، سوخته یا مسیرهای قطع شده.

4. ۰۴

   تعویض قطعه های آسیب دیده و ترمیم مسیرها.

5. ۰۵

   اندازه گیری خطوط تغذیه پیش از وصل کردن باتری، تا اتصالی باقی مانده بقیه مدار را نسوزاند.

6. ۰۶

   روشن کردن دستگاه و گرفتن بکاپ فوری با رمز صاحب گوشی.

در آیفون X و مدل های بعدی برد دو طبقه است و بخشی از قطعه ها بین دو لایه قرار گرفته اند. اگر آب به لایه میانی رسیده باشد، کار سخت تر و زمان بر تر می شود. برای آشنایی با روند پذیرش و هزینه ها، صفحه تعمیر گوشی آب خورده را ببینید.

اگر iCloud Backup روی گوشی فعال بوده، بخش بزرگی از اطلاعات بدون تعمیر برد هم قابل برگشت است. کافی است روی یک آیفون دیگر یا همین گوشی بعد از تعمیر با همان Apple ID وارد شوید و بکاپ را برگردانید. اما سه نکته را در نظر بگیرید:

• تاریخ آخرین بکاپ را چک کنید. فضای رایگان iCloud فقط ۵ گیگابایت است و در بسیاری از گوشی ها ماه ها پیش پر شده و بکاپ متوقف مانده است. از یک دستگاه دیگر با همان Apple ID، در بخش مدیریت فضای iCloud، تاریخ آخرین بکاپ هر دستگاه دیده می شود.

• عکس ها و پیام ها جدا همگام می شوند. اگر iCloud Photos یا Messages in iCloud روشن بوده، این اطلاعات حتی بدون بکاپ کامل در حساب شما هستند.

• دسترسی به Apple ID را از دست ندهید. برای ورود به حساب، رمز Apple ID و کد تایید دو مرحله ای لازم است. اگر تنها دستگاه مورد اعتمادتان همین گوشی خراب بوده، کد باید به شماره تلفن ثبت شده در حساب پیامک شود.

اگر بکاپی وجود ندارد، تنها منبع اطلاعات حافظه داخلی گوشی است و همه چیز به تعمیر برد بستگی دارد. گرفتن بکاپ منظم در iCloud یا کامپیوتر چند دقیقه وقت می گیرد و روش آن را در آموزش بکاپ گیری از آیفون قدم به قدم نوشته ایم. بکاپ رمزگذاری شده روی کامپیوتر، رمزهای ذخیره شده و اطلاعات سلامت را هم نگه می دارد.

هزینه پیش از باز کردن دستگاه قابل اعلام نیست، چون به این عوامل بستگی دارد:

• نوع خرابی، نرم افزاری یا سخت افزاری
• مدل گوشی و یک طبقه یا دو طبقه بودن برد
• نوع مایع و وسعت خوردگی
• زمانی که از حادثه گذشته و کارهایی که در این فاصله روی گوشی انجام شده

در اپل سرویس عیب یابی رایگان است، هزینه پیش از شروع کار اعلام می شود و هیچ کاری بدون تایید شما انجام نمی شود. اگر بررسی نشان دهد اطلاعات قابل برگشت نیست، همین را صادقانه می گوییم. تعمیر برد معمولا بین یک تا سه روز کاری زمان می برد. ترمیم مدار تغذیه اغلب زودتر آماده می شود و برد هایی که خوردگی گسترده دارند به زمان بیشتری نیاز دارند. تعمیر انجام شده گارانتی کتبی ۶ ماهه برای همان بخشی دارد که روی آن کار شده است.

• رمز گوشی. بدون آن، حتی بعد از روشن شدن برد، گرفتن بکاپ ممکن نیست.

• شرح حادثه. چه مایعی بوده، چه زمانی اتفاق افتاده و بعد از آن چه کارهایی انجام شده، مثل شارژ کردن، گذاشتن در برنج یا باز کردن گوشی.

• اولویت شما. اگر اطلاعات مهم تر از خود دستگاه است، همان ابتدا بگویید تا مسیر تعمیر با اولویت حفظ داده انتخاب شود.

گوشی را می توانید به یکی از دو شعبه اپل سرویس در تهران بیاورید یا اگر ساکن تهران هستید، با پیک رایگان بفرستید. برای هماهنگی با شماره ۰۲۱-۹۱۳۰۰۳۴۸ تماس بگیرید. هر چه گوشی آب خورده زودتر به میز تعمیر برسد، شانس بیشتری برای برگشتن عکس ها و اطلاعاتتان وجود دارد.